Home » Ook belangrijk

De energievector, ofwel waarom worden wij zo moe van reorganisaties ?

Mocht u bij een ambitieus bedrijf werken waar het management iedere vijf jaar wordt vervangen, dan herkent u onderstaand probleem. De reden dat het management wordt vervangen is meestal niet dat ze niet goed functioneren:  ze krijgen namelijk altijd bijzonder veel lof van het nog hogere management, wat aangeeft dat ze prima functioneerden, en het een aderlating is voor het bedrijf dat het beste management vertrekt. Vaak weet de werkvloer wel beter, al kennen ze zelden de echte reden.

Een manager werkt vooral aan zich zelf. Door iedere vijf jaar te rouleren van managementbaan, kan hij het geleerde opnieuw in de praktijk brengen bij een nieuwe organisatie. Hierdoor doet hij (mag ook zij zijn) veel ervaring op. Wat niet onbelangrijk is, is dat na vijf jaar het effect van zijn maatregelen nog niet zichtbaar is. Vandaar die positieve huilverhalen als hij vertrekt. Langer dan vijf jaar moet hij ook niet blijven zitten, want dan geldt bovenstaande regel niet meer, en moet hij vertrekken.

De nieuwe manager komt binnen en constateert dat het zo echt niet langer kan; de vorige manager heeft kennelijk toch een puinhoop achtergelaten. De werkvloer weet van niks, maar ziet de bui al hangen: we gaan weer reorganiseren.

Wat doet de reorganiseren nu met de medewerker ? Stel je solliciteert op een vacature en bent razend enthousiast vanwege het type werk, de sfeer, de cultuur (en de secundaire arbeidsvoorwaarden) en je kiest dus doelbewust voor die baan. Vol energie ga je aan de slag. Binnen vijf jaar komt die nieuwe manager die constateert dat het allemaal anders moet. Hierdoor vervallen deels de redenen waarvoor je juist voor die baan hebt gekozen. Maar loyaal als je bent, laat je je energie anders richten, en probeer je je enthousiasme ergens anders uit te halen. Anderen vertrekken misschien direct maar daar is wel veel lef en een gezonde arbeidsmarkt voor nodig.

Na enkele reorganisaties is je energievector zo ver verdraaid van de oorspronkelijke richting, dat je energie niet meer bijdraagt aan de richting die het bedrijf op wil, en zeker niet bijdraagt aan je persoonlijke geluk. Jouw persoonlijke energievector en die van het bedrijf staan dan haaks op elkaar. Je produceert enkel nog blindvermogen, en komt terecht in een neerwaartse spiraal. Blindvermogen is de energie die geen arbeid verricht, maar wel bijdraagt aan allerlei verliezen.

Om het even wat simpeler uit te leggen moet ik naar de elektrotechniek teruggrijpen. We weten allemaal dat vermogen het product is van stroom maal spanning.

P = I x U

met P = vermogen in Watt, I=stroom in Ampere, U is spanning in Volt.

Voor wisselspanning geldt dat de hoek (faseverschil) tussen de stroom en de spanning roet in het eten kan gooien, het effectieve vermogen wordt dan :

Peff = I x U x cos(φ)

Zodra φ = 90°, dan is cos(φ) gelijk aan 0, en wordt er dus geen effectief vermogen meer geproduceerd. Omdat de natuurkunde symmetrisch is, kan wiskundig beredeneerd worden dat er ook een vermogen moet bestaan volgens de volgende formule :

Pblind = I x U x sin(φ)

P is hier niet het effectieve vermogen maar wat we gemakshalve aanduiden met blindvermogen. Als φ gelijk is aan 0° (stroom en spanning zijn ‘in fase’) dan is het blindvermogen 0. Als φ gelijk is aan 90° (haakse hoek), dan is het bindvermogen maximaal.

Als je met al je goede bedoelingen blindvermogen gaat produceren, dan wordt het tijd voor een andere baan. Kennisdrain voor het bedrijf is het gevolg, maar dat is het probleem van de volgende manager.

Verschil tussen Vermogen en Energie

Hebt u zich wel eens verdiept in de bijvoorbeeld zonnepanelen ? Dan ben u òf afgehaakt bij de getallen, òf u heeft er verstand van. Is dat laatste het geval, dan roep ik u op om eventuele correcties op onderstaand artikel te geven. Haakt u af bij de getallen, dan is dit artikel bedoeld om je te helpen om in ieder geval wat meer alinea’s van de informatie te doorgronden.

Vermogen en Energie zijn twee begrippen die vaak in een adem genoemd worden. En ze worden ook heel vaak door elkaar gehaald. Afgezien van het feit dat dat fout is, werkt het ook tegendraads in het begrijpen van de informatie.

De twee begrippen hebben echter wel veel met elkaar te maken, net als bijvoorbeeld stoel en tafel, maar dan anders. Om het maar meteen even natuurkundig te formuleren : Vermogen is een energiestroom.

Dat is het beste te zien aan de grootheden. Energie wordt uitgedrukt in Joules (J). Vermogen wordt uitgedrukt in Joule per seconde (J/s). Voor beide grootheden zijn er diverse alternatieven in gebruik.

Energie is nodig om iets voor elkaar te brengen, bijvoorbeeld om een piano naar tweehoog schouwen (in de natuurkunde spreekt men van verrichte arbeid). De tijd die je daar over doet, bepaalt de hoeveelheid vermogen dat nodig is. Een piano weegt 600 kilo. Tweehoog is om en nabij 6 meter (oude grachtenpand). De hoeveelheid energie om die piano boven te krijgen is (Energie = m*g*h, ofwel massa m in kg, gravitatieversnelling g=9.81), hoogte h=6 m). De benodigde energie is 35000 J ofwel 35 kJ.

Als je daar één uur over doet, dan heb je een vermogen nodig van 35kJ gedeeld door 3600 s is ongeveer 10 J/s ofwel 10 Watt. Dat is best wel alleen op te brengen. Als je dit in 6 minuten wil doen, dan heb je dus gedurende die 6 minuten 100 W nodig. Dat is al best wel veel voor één persoon. Hulp is dan welkom.

Energie

Gebruikte eenheden : Joule, kiloWattuur, Calorie, kiloCalorie.

Bijvoorbeeld om een liter water van 10 graden Celsius aan de kook te brengen, is een bepaalde hoeveelheid energie nodig. Dat is ongeveer 376000 Joule ofwel 376 kilo joule (kJ). Suiker heeft een verbrandingswarmte van 16 kJ/gram. Daar is dan 376/16 = 23 gram suiker voor nodig. Vergelijk dit eens met het optakelen van die piano: daar was slechts 35kJ nodig, dus iets van 2,3 gram suiker.

De calorie, of kilocalorie, zijn grootheden die in de voedingswereld gebruikt worden. Eén calorie is nodig om 1 gram water 1 graad Celsius in temperatuur te verhogen. In bovenstaand voorbeeld is er kan 90 kCal nodig. De calorie en de Joule zijn dus ook eenvoudig in elkaar om te rekenen: 1 calorie komt overeen met 4,2 J.

Vermogen

Gebruikte eenheden: Joule per seconde, Watt, kiloWatt, Paardenkracht.

Zoals in het voorbeeld met de piano al is verklapt, is het vermogen een energiestroom. ofwel het aantal Joule per seconde, wat meteen de definitie is van Watt :

1 J/s = 1 W.

Een voorbeeld : met een waterkoker wordt 1 liter water van 10 graden Celsius aan de kook gebracht. Hierboven hebben we al geleerd dat daarvoor 376000 Joule nodig is. We hebben een waterkoker met een vermogen van 1000 Watt. In dat geval zal het 376000/1000=376 seconden duren voor het water kookt (ongeveer 6 minuten). Met een waterkoker van 2000 Watt, duurt dat dus de helft, ofwel 3 minuten. Let dus op het vermogen als je een waterkoker koopt.

Zonnepanelen

Nadat de piano op zijn plek staat, en het water voor de thee kookt, hebben we nu de tijd om over zonnepanelen te praten.

De straling van de zon verwarmt ons. ga maar een in de zon op je dakterras liggen. De straling van de zon bevat dus energie. Per seconde valt er op iedere vierkante meter op aarde, als de zon recht boven je staat, ongeveer 1000 J energie neer. dat betekent dus een vermogen van 1000 Watt. dat is voldoende voor 20 flinke gloeilampen. De  liter water van eerder, kookt in 6 minuten. Een zonneboiler werkt ook op deze manier; feitelijk is dat een grote waterkoker die zijn energie uit de zonnestraling haalt. Een zonneboiler van 100 liter kookt dus in 600 minuten (=10 uur). Helaas, is het rendement, dat is het percentage van de beschikbare energie die nuttig wordt gebruik laag, en staat de zon niet de hele dag recht boven je hoofd. Dus duurt het langer. heb ik echter meer vierkante meters, dan gaat het weer veel sneller.

Een zonnepaneel verwarmt echter geen water, maar produceert elektrische energie.

{nog afmaken}

“De vrouw is geen lustobject”

Deze blog zal wel wat emotie teweeg kunnen brengen; het zij zo.

De uitspraak “De vrouw is geen lustobject” is gedaan door onze voormalige minister Plasterk, naar aanleiding van het gedrag van enkele individuen jegens onze vrouwelijke medemens. Je moet dat als linkse minister natuurlijk wel zeggen; iedere andere uitspraak zou het aantal stemmen met minimaal 50% doen kelderen. Dat laatste is trouwens wel gebeurd, maar waarschijnlijk niet naar aanleiding van deze uitspraak van Plasterk.

Stel je nou eens voor, dat je ergens een paar honderd miljoen jaar geleden leefde. Er waren nog geen mensen, eigenlijk waren en nog niet eens zoogdieren. Stel in dat kader dat je een slak bent, van het mannelijke geslacht natuurlijk. Het kost je gigantische moeite om te overleven. Je moet alle algen en korstmossen op de ranzige aarde opzuigen; geen lekkere bezigheid, maar het houd je op de been. En zorg dat je geen blauwe algen eet, want daar word je misselijk van.

Dan ineens, zie je een vrouwtjes slak. Er bekruipt je een onweerstaanbare drang om met haar in contact te komen. Je laat de korstmossen even voor wat ze zijn, en je zet een sprintje in, want andere mannetjes denken er net zo over en willen je voor zijn. Als je gelukt hebt dan ben je de eerste, en als je nog meer geluk hebt, dan val je in goede aarde bij het vrouwtje en mag je paren. De hemel breekt open, walhalla, vuurpijlen, violen, en dat soort shit. Daarna ben je gebroken, op, je hebt honger, misschien overleef je het wel niet. En waarom ? Als het voorbij is, is daar alleen de herinnering, en wellicht een kans voor een tweede wip in de toekomst.

Hoe anders zou dit zijn indien de vrouwtjes slak een blauwe kleur had gehad. De associatie met de blauwalg zou groot zijn, geen aantrekkelijk vooruitzicht. Laat dit vrouwtje maar lopen; misschien dat een andere slak de moeite wil nemen, ik niet. Het blauwe vrouwtje is van een soort dat gedoemd is om uit te sterven: mannetjes vinden haar niet aantrekkelijk, en laten haar links liggen.

Hiermee is maar weer eens bewezen dat een vrouwtjes slak aantrekkelijk moet zijn; ze moet lustgevoelens opwekken, en daarmee is ze dus een lustobject.

Dat de slak als soort nog bestaat, bewijst dat vrouwtjes slakken een lustobject zijn. Ik laat het aan de lezer over om deze gedachtegang te vertalen naar andere diersoorten.

Eland of Elk

Eland

Sinds de film Monty Python and the Holy grail in premiere is gegaan, en dat was ergens in 1975, is de eland niet meer gewoon een eland, maar een tot superheld verheven dier. Sinds die dag staat de eland, in het engels ‘moose’, op mijn lijst van favoriete dieren. Groot, imposant en vooral een karikatuur van zichzelf. Een moerashert van 2 meter hoog en met een gewei van 2 meter breed. Buiten alle proporties, hors category.

Sindsdien volg ik de de eland met meer dan gezonde interesse. Natuurdocumentaires, verhalen, en noem maar op.

Eland of Moose (foto wikipedia)

Eland of Moose (foto wikipedia)

Elk

De elk, of wapiti, is een hertensoort die ook veel voorkomt in gebieden waar elanden te vinden zijn. De elk is echter kleiner en is meer een hert dan de eland. In veel natuurdocumentaires wordt de elk echter vertaald met ‘eland’, wat dus niet juist is. De Nederlandse naam is Wapiti, maar dat associeer je niet zo snel met een hert uit de noordelijke streken. Waarom men toch kiest voor de vertaling van elk naar eland, is mij onduidelijk. Er schijnt echter dat in de Engelse taal, en dan met name het Brits engels, het woord elk ook voor eland wordt gebruikt. Dus een vertaalprogramma gaat al snel de mist in. En de voice-over, die ingehuurd wordt voor zijn stem en niet voor zijn kennis, doet geen moeite om het goed te doen.

Elk of Wapiti (foto wikipedia)

Elk of Wapiti (foto wikipedia)

Verzekeringen en eigen risico

Alle verzekeraars geven u de mogelijkheid om te kiezen voor de hoogte van uw vrijwillig eigen risico. Dat geeft u meer vrijheid, en levert de verzekeraar extra geld op. Geld dat u in uw zak had kunnen houden. Hieronder staat hoe dat zit.

Jaarlijks betaalt u premie voor de ziektekostenverzekering. De hoogte van dat bedrag is afhankelijk van het eigen risico dat u kiest. Maakt u gedurende het verzekeringsjaar medische kosten, dan betaalt u dat zelf, tot het moment dat uw eigen risico op is. De rest betaalt de verzekeraar. Er zit dus een plafond aan uw maximale kosten. Deze zijn de totale premie plus het eigen risico.

Heeft u geen medische kosten dan betaalt u uiteraard alleen uw premie.

Als je dit in een grafiek zet, dan valt er iets heel belangrijks op.

eigenrisico2De lijnen geven de kosten aan voor een bepaald eigen risico. De oranje lijn zijn de kosten bij een eigen risico van 500 euro per jaar. De donkerblauwe lijn die van geen vrijwillige  eigen risico. Tot een hoogte van de medische kosten van ongeveer 650 euro, het omslagpunt, is de oranje lijn, dus een hoog eigen risico, het voordeligst. daarboven is de donkerblauwe lijn, dus geen eigen risico, het voordeligst. Alle overige eigen risico’s zijn dus altijd duurder.

Kortom, kies het hoogste eigen risico, of het laagste, maar nooit een die er tussenin zit, want die is uiteindelijk altijd duurder.

Deze berekening is gedaan op basis van reële premies en eigen risico’s (2016).

Naar Wetenschappelijke namen