Home » De Vogelaarverschrikker

Het gaat goed met de vogels

Begin mei en volop zon. Dat zijn nog eens mooie dagen om er op uit te trekken. Wel wat anders dan de donkere, koude dagen die we nog maar net achter ons hebben. Donkere dagen die we gezamenlijk versleten met het lezen van allerlei vogelnieuws dat door Vogelbescherming en Sovon over ons heen werd gestort.

“Het gaat slecht met de weidevogels”, “Sterke terugval van uilen in Nederland”, “Op Malta worden zangvogels gevangen met lijmstokken”. “Wilde eend holt achteruit”, “Opleving van de ekster (tijdelijk ?)”. Vooral mededelingen van het laatste soort, waarin goed nieuws toch nog wordt verdraaid zodat het toch slecht nieuws lijkt, zijn mij een doorn in het oog. Mag het niet goed gaan met de vogels ? Het lijkt er wel op. Vanuit de natuurorganisaties is dat misschien ook wel logisch: zodra het goed gaat met de vogel, verliezen zij hun bestaansrecht, leden en subsidie, en dat is wel het laatste wat willen, toch ? De Vogelbescherming beschermt zichzelf.

Pieken en dalen

In de levenscycli van alle soorten dieren zijn er pieken en dalen; soms leeft een soort op, dan gaat het weer wat minder. Pieken en dalen horen bij de natuur. Het gevolg is een langjarig evenwicht, waarbij pieken van de ene soort gevolgd worden door pieken van de andere soort. Bij een piek roept iedereen hosanna, bij een dal gaat we met zijn allen zitten huilen. Wij als natuurliefhebbers willen natuurlijk  graag de pieken behouden. Zodra de piek gepasseerd is, wordt er geld ingezameld, worden projecten gestart en komt er een heuse mediacompagne, om de piek zo lang mogelijk te rekken. De soort zal en moet op zijn piek blijven. Nu kennen we in Nederland verschillende soorten dieren, die allemaal pieken als het hun uitkomt. Zelden gebeurt dat gelijktijdig. Toch willen we de grutto’s, haviken, wilde eenden en vossen allemaal gelijktijdig en continu laten pieken. Dat kan dus niet. Het gevolg is dat de mens gaat ingrijpen: de natuur verword dan tot een  volière die door natuurliefhebbers wordt onderhouden. De natuur delft het onderspit.

Als de mens onderdeel is van het dierenrijk, dan is de auto onderdeel van de natuur

De evolutie heeft de mens gebracht waar die nu is. Met al zijn goede en slechte eigenschappen. Of we daar nu blij mee zijn of niet. Het feit of we daar blij mee zijn (of niet) is trouwens ook een product van de evolutie. Ook uw mening is een product van de evolutie, bijvoorbeeld uw mening over dit stukje.

De evolutie heeft de natuur voortgebracht, met alle vegetatie en diersoorten.  En de mens is daar dus een onderdeel van. Toch wordt steevast gesteld dat  wat de mens doet, afbreuk doet aan de natuur. Maar alle dieren grijpen in in de natuur ! Een bever bijvoorbeeld knaagt een boom om, een vogel verzamelt takken om een nest te bouwen. Een havik pakt een duif. Dat zijn zomaar wat voorbeelden van een dier dat ingrijpt in de natuur. Maar die ingrepen noemen we natuurlijk ook natuur.

Een nest in een boom is een onderdeel van de natuur, terwijl die toch met dierenhanden is aangelegd. Als wij, de mens, een huis bouwen hebben we het over horizonvervuiling en cultuur. Als wij een weg aanleggen hebben we het over teloorgang van het milieu. Als wij met een auto gaan rijden, vervuilen we de natuur. maar de mens is zelf onderdeel van de natuur, en dus is zijn auto ook onderdeel van de natuur. Net zoals het nest van de vogel dat is.

Dat brengt mij tot de stelling : “Als de mens onderdeel is van het dierenrijk, dan is de auto onderdeel van de natuur”.

Omdenken: wat denkt een merel

Zei Shakespeare niet ooit “Ik denk dus ik ben !” ? Hiermee suggererend dat als we denken we bestaan. Maar dat kun je net zo goed omdraaien. “Ik besta, dus ik denk” ! Heb je daar wel eens aan gedacht ? Dat moet de merel ook denken; ik besta, dus ik denk. En waarom zou een merel niet mogen denken ? De natuur verbiedt het ze niet. De mens wel, want die denkt dat hij de enige is die denkt. Dat denkt een merel trouwens ook. Die ziet de rest van de wereld als eten, als het om wormen gaat, of als vijanden als het om roofdieren gaat, en dat is inclusief de mens.

Kun je het volgende voorstellen ? Een merel komt na een lange zomervakantie terug in zijn woonwereld, namelijk de noordelijke sahel (misschien is een merel niet het beste voorbeeld, maar het gaat om het concept, en aangezien jij als lezer vindt dat je bestaat en dus denkt, mag die denk-exercitie niet al te moeilijk zijn). Dus de merel komt na de vakantie thuis in Afrika en vertelt tegen zijn merelvrienden dat hij op een heel mooie plek is geweest, maar het bleek een onbewoond eiland, dus hij had geen zomerliefde gevonden. Maar verder heel leuk, en lekker eten, vooral die groene rupsen waren erg smakelijk. Er waren ook van die kale, bleke tweevoeters die steeds kruimels op de grond gooiden, dus het eten werd hem als het ware toegeworpen.

Vat je hem ? Niet ? De kale bleke tweevoeters zijn mensen, maar de merel heeft het over een onbewoond eiland. Wat hij daarmee bedoeld is dat er op het eiland geen andere merels woonden. Voor een merel is een eiland onbewoond indien er geen andere merels wonen ! Hij zet zichzelf in het centrum van de wereld, net zoals de mens dat doet trouwens.

Gruttogehakt

De trekvogels lopen grote risico’s op hun route naar en van hun overwinteringsgebieden. Deze zit vol gevaren. Naast dood gaan van uitputting kunnen de vogels belanden in vangnetten in de Alpen,  in Egypte, op lijmstokken op Malta of gewoon worden gevangen in de Sahel. Meestal belanden ze dan op een bord als een plaatselijke lekkernij, soms als noodzakelijk voedsel om te overleven. Nederland spreekt er internationaal schande van. “Foei, landen ! Neem een voorbeeld aan ons!”, zeggen we dan. Wij hebben namelijk wèl oog voor het belang van de diverse vogeltjes. Behalve natuurlijk als het maaitijd is, dan even niet. Zo kan het gebeuren dat er in mei ongeveer 400 ton aan gruttogehakt wordt gemaakt. Eigenlijk is het half-om want ook de kievit en de tureluur belanden veelvuldig in de gehaktmolen van de maaimachines. Dat doen we dan niet voor de eigen consumptie, maar de boer moet toch ook verdienen ? Bijkomend voordeel is dat de kraaien en meeuwen hun buikjes rond kunnen eten van al dat gehakt in het pas gemaaide veld.

Grutto-Gehaktmolen in werking

Grutto-Gehaktmolen in werking

Naar Wetenschappelijke namen